CAPTCHA και reCAPTCHA: Τι είναι;

To CAPTCHA είναι ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιείται από πολλές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο και ζητά από το χρήστη να αποδείξει ότι είναι άνθρωπος και όχι ρομπότ.

Είναι ουσιαστικά δοκιμασίες που μπορούν να ξεπεραστούν εύκολα από ανθρώπους, ενώ είναι δύσκολο έως αδύνατο να μπορέσουν να ξεπεραστούν από κάποιον υπολογιστή.

Τύποι CAPTCHA

Τα πιο διαδεδομένα CAPTCHAs (ακρωνύμιο του: Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart)  είναι αυτά που ζητούν από το χρήστη να αναγνωρίσει κάποιες λέξεις ή συνδυασμούς γραμμάτων και αριθμών και να τις καταγράψει στο κατάλληλο πεδίο. Οι λέξεις αυτές εμφανίζονται παραμορφωμένες σε τέτοιο βαθμό που το ανθρώπινο μάτι μπορεί να τις καταλάβει, αλλά ένας υπολογιστής δεν μπορεί να τις αναγνωρίσει.

Υπάρχουν βέβαια και άλλα είδη CAPTCHA, όπου ο χρήστης καλείται να αναγνωρίσει ένα αντικείμενο μέσα σε μία εικόνα ή να λύσει έναν απλό γρίφο ή μαθηματική εξίσωση (π.χ. πόσο κάνει 3+2).

Γιατί χρησιμοποιείται το CAPTCHA;

Τα CAPTCHAs χρησιμοποιούνται από διάφορες ιστοσελίδες, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες που προσφέρουν δε θα δεχθούν επίθεση από bots. Τα bots είναι εφαρμογές λογισμικού που εκτελούν αυτόματες διεργασίες στο internet πολύ γρηγορότερα από έναν άνθρωπο. Για παράδειγμα η αναζήτηση στο internet γίνεται με τη βοήθεια bots, τα οποία συλλέγουν πληροφορίες από τις ιστοσελίδες και τις συνδέουν με τις διάφορες αναζητήσεις.

Πολλές φορές όμως τα bots χρησιμοποιούνται για κακούς σκοπούς, όπως:

  • Αυτόματες αναρτήσεις σε σχόλια (π.χ. το link μιας ιστοσελίδας σε χιλιάδες σχόλια στο YouTube, για να αυξηθεί η επισκεψιμότητα στη σελίδα αυτή)
  • Αυτόματη εγγραφή πολλών ψεύτικων χρηστών σε υπηρεσίες που προσφέρουν διάφορες ιστοσελίδες (π.χ. εάν μία ιστοσελίδα προσφέρει ένα κουπόνι δώρου για κάθε νέα εγγραφή)
  • Δημιουργία πολλών διευθύνσεων e-mail (π.χ. στο Gmail) καθώς και συλλογή διευθύνσεων e-mail των χρηστών μίας ιστοσελίδας, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για τη μαζική αποστολή διαφημιστικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων.

Ενοχλητικό μεν, για καλό σκοπό δε

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όταν συναντάτε ένα CAPTCHA εκνευρίζεστε για το χρόνο που χάνετε. Θα νιώθατε όμως το ίδιο αν σας λέγαμε ότι ο χρόνος που αφιερώνετε σε ένα  CAPTCHA βοηθά στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας;

Το πρόγραμμα reCAPTCHA με τη βοήθεια όλων μας συμβάλλει στην ψηφιοποίηση των παλιών βιβλίων. Για να γίνει η ψηφιοποίηση παλιών βιβλίων, αυτά σαρώνονται και αποθηκεύονται σε ψηφιακή μορφή. Λόγω της κατάστασης όμως που βρίσκεται το πρωτότυπο έγγραφο, είναι πιθανό να μη μπορούν να αναγνωριστούν πολλές λέξεις.

Κάθε έλεγχος reCAPTCHA έχει δύο λέξεις που μας ζητά να αναγνωρίσουμε, μία γνωστή λέξη ελέγχου και μία από τις λέξεις που δεν μπορούν να αναγνωριστούν από τα παλιά κείμενα. Όταν ένας αρκετά μεγάλος αριθμός χρηστών δώσει την ίδια απόδοση για την άγνωστη λέξη, τότε η αυτή θεωρείται σωστή και καταγράφεται.

Είναι χρήσιμο ή απλά ενοχλητικό;

Μπορεί για τον απλό χρήστη να είναι ενοχλητικό να πρέπει να αποδεικνύει την ανθρώπινη υπόστασή του, η χρήση όμως του CAPTCHA μπορεί να είναι ευεργετική για την καλή λειτουργία της ίδιας της ιστοσελίδας και κατά συνέπεια για την εμπειρία του χρήστη που την επισκέπτεται. Το CAPTCHA μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

  • Για την αποτροπή μηνυμάτων spam στα σχόλια. Υπάρχουν αυτοματοποιημένα προγράμματα που δημοσιεύουν σχόλια σε διάφορες ιστοσελίδες με τα οποία προτρέπουν αυτόν που τα διαβάζει να επισκεφτεί κάποια ιστοσελίδα.
  • Για να προστατευτεί η διαδικασία εγγραφής χρηστών σε μία ιστοσελίδα. Όποια ιστοσελίδα προσφέρει κάποια δωρεάν υπηρεσία είναι καλό να την προστατεύει με CAPTCHA. Έτσι μπορεί να εμποδίζει τα «bots» να έχουν πρόσβαση στην υπηρεσία αυτή χιλιάδες φορές μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
  • Για να προστατευτούν οι online δημοσκοπήσεις. Σίγουρα τα αποτελέσματα μιας δημοσκόπησης είναι πιο ακριβή όταν αυτοί που ψηφίζουν είναι άνθρωποι και όχι κάποιο αυτοματοποιημένο πρόγραμμα που ψηφίζει χιλιάδες φορές το ίδιο πράγμα.

Κατά συνέπεια όταν συναντάτε κατά την περιήγησή σας στο internet CAPTCHA να χαίρεστε, γιατί μπορεί να σας καθυστερεί λίγο αλλά κυρίως σας προστατεύει.