Σε έναν ιδανικό κόσμο το ηλεκτρικό ρεύμα που τροφοδοτεί τις συσκευές μας θα ήταν πάντα σταθερό, χωρίς απότομες αυξομειώσεις και κυρίως χωρίς ξαφνικές διακοπές.
Όπως πολύ καλά γνωρίζουμε όλοι όμως, αυτό δεν συμβαίνει στην πραγματικότητα και δεν είναι λίγες οι φορές που αντιμετωπίζουμε πρόβλημα με κάποια ηλεκτρική συσκευή εξαιτίας του ρεύματος.
Ποιες είναι οι περιπτώσεις όμως εκείνες που οι διαταραχές του ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργικότητα ενός υπολογιστή και τι ζημιά μπορεί να προκαλέσουν;
Διακοπή ρεύματος
Είτε πρόκειται για κάποια διακοπή από τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής σας είτε για κάποια βλάβη στην παροχή του σπιτιού, η απότομη διακοπή στην παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον υπολογιστή σας σε επίπεδο τόσο λογισμικού όσο και υλικού.
Όταν ο υπολογιστής είναι αναμμένος και γίνει διακοπή ρεύματος, τότε είναι πολύ πιθανό τα αρχεία που γράφονται εκείνη τη στιγμή στο δίσκο να καταστραφούν. Εάν πρόκειται για κάποιο έγγραφο που δουλεύετε, τότε απλά θα χρειαστεί να κάνετε όλη τη δουλειά πάλι από την αρχή. Εάν όμως εκείνη τη στιγμή γίνεται π.χ. επεξεργασία ενός αρχείου του συστήματος που είναι απαραίτητο για την εκκίνηση του υπολογιστή, τότε δε θα μπορεί ο υπολογιστής να ξεκινήσει καν όταν ξαναέρθει το ρεύμα. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να γίνει επιδιόρθωση του λειτουργικού συστήματος για να λειτουργήσει και πάλι το μηχάνημα.
Όσον αφορά το υλικό η «καλή» περίπτωση είναι να χαλάσει το τροφοδοτικό του υπολογιστή σας. Απλά επισκέπτεστε τον τεχνικό σας και με ένα σχετικά χαμηλό κόστος το αντικαθιστάτε.
Το σοβαρότερο πρόβλημα που μπορεί να τύχει από μία διακοπή ρεύματος και που πρέπει να σας ανησυχεί είναι να προκληθεί βλάβη στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή. Οι κλασικοί μηχανικοί δίσκοι διαθέτουν κινητή κεφαλή, η οποία επανέρχεται απότομα στην αρχική της θέση σε περίπτωση διακοπής. Αυτή η απότομη κίνηση μπορεί είτε να καταστρέψει άμεσα το δίσκο είτε να προκαλέσει μικρές ατέλειες στην κίνηση της κεφαλής, που δρουν αθροιστικά και μειώνουν σημαντικά τη διάρκεια ζωής του.
Αν και είναι πιο ανθεκτικοί σε τέτοιες καταστάσεις, και οι καινούριας τεχνολογίας δίσκοι SSD μπορούν να επηρεαστούν από τις απότομες διακοπές. Μπορεί να καταστραφούν δεδομένα που είναι γραμμένα σε αυτούς ή ακόμα και οι ίδιοι οι δίσκοι.
Στην περίπτωση που ο δίσκος καταστραφεί, εκτός από το ότι θα επιβαρυνθείτε το κόστος της αντικατάστασής του, πρέπει να λάβετε υπόψη ότι θα χαθούν και τα αρχεία σας. Μην ξεχνάτε λοιπόν να κρατάτε τακτικά backup των σημαντικότερων αρχείων σας για κάθε ενδεχόμενο.
Μείωση τάσης ρεύματος
Πολλές φορές το ρεύμα δεν κόβεται τελείως αλλά μειώνεται η τάση του, ίσως σε μία προσπάθεια από τον πάροχο να αποφευχθεί μία ολοκληρωτική διακοπή. Άλλες φορές τα φαινόμενα μείωσης τάσης οφείλονται σε ελαττωματική καλωδίωση του σπιτιού ή ακόμα και σε καιρικά φαινόμενα. Η πτώση της τάσης συνήθως γίνεται αντιληπτή επειδή τρεμοπαίζουν τα φώτα στο σπίτι.
Αν και οι σύγχρονοι υπολογιστές και τα τροφοδοτικά τους συνήθως αντέχουν στις πτώσεις της τάσης του ρεύματος, δεν είναι απίθανο αν το φαινόμενο έχει μεγάλη διάρκεια να σβήσει απότομα ο υπολογιστής.
Όταν συμβεί αυτό ο υπολογιστής αντιμετωπίζει τους ίδιους κινδύνους για το λογισμικό και το υλικό που αναφέραμε και πρωτύτερα.
Υπέρταση
Η ξαφνική αύξηση της τάσης του ηλεκτρικού ρεύματος κρατάει για πολύ λίγο, αλλά μπορεί να είναι καταστροφική για τις συσκευές μας.
Παρατηρείται συνήθως λόγω προβλημάτων στις εγκαταστάσεις του παρόχου, ελαττωματικής καλωδίωσης του σπιτιού ή όταν τίθενται σε λειτουργία συσκευές υψηλής ισχύος (π.χ. κλιματιστικό, ψυγείο κ.λπ.). Ακόμα υπέρταση μπορεί να παρατηρηθεί όταν επανέρχεται το ρεύμα μετά από διακοπή και φυσικά από πτώση κεραυνού.
Από τις παραπάνω περιπτώσεις η σοβαρότερη είναι φυσικά η πτώση κεραυνού, κατά την οποία μπορεί το ρεύμα που περνά να φτάσει τα αρκετά εκατομμύρια volt. Οι ηλεκτρονικές συσκευές που δεν είναι σχεδιασμένες να αντέχουν αυτή την υπερβολική εισροή ενέργειας «ψήνονται», χωρίς να υπάρχει δυνατότητα επισκευής τους.
Πώς μπορώ να προστατεύσω τον υπολογιστή μου;
Οι απλές αυξομειώσεις της τάσης του ρεύματος μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη χρήση ενός πολύπριζου ασφαλείας. Αυτό κρατά την τάση του ρεύματος που φτάνει στις συσκευές μας σταθερή, ακόμα και όταν δεν ισχύει το ίδιο για το ρεύμα που λαμβάνουμε από τον πάροχο.
Αυτό που μπορεί να προσφέρει προστασία ενάντια σε μία διακοπή ρεύματος, αλλά και να εξισορροπήσει τις αυξομειώσεις της τάσης είναι ένας σταθεροποιητής τάσης ή UPS. Υπάρχουν διάφοροι τύποι UPS – εάν δεν είστε σίγουροι ποιο είναι το κατάλληλο για εσάς ζητήστε τη βοήθεια του τεχνικού σας.
Δυστυχώς ούτε το πολύπριζο ούτε ο σταθεροποιητής μπορούν να προστατεύσουν τον υπολογιστή σας από τους κεραυνούς. Σε περίπτωση καταιγίδας και ιδιαίτερα εάν ζείτε σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, κάντε τον κόπο και αφαιρέστε όλες τις ευαίσθητες συσκευές – και φυσικά τον υπολογιστή σας – από την πρίζα. Την ίδια τακτική ακολουθήστε και όταν γίνεται διακοπή ρεύματος, ώστε να μην κινδυνέψει ο υπολογιστής από τυχόν υπέρταση που μπορεί να προκύψει από την επανηλέκτριση του δικτύου.